تبلیغات
صراط مبین - مطالب تاریخ اسلام
 تاریخ اسلام ... تاریخ اسلام ,

درادامه مطلب ماه گذشته به بررسی ادیان موجود در شبه جزیره عربستان درزمان ظهور اسلام می پردازیم.

ادیان و مسلک های رایج در جزیرة العرب (عربستان)  به ترتیب بیشترین پیروان

 

شرک و بت پرستی:

رایجترین و مهمترین مسلک در میان اعراب جاهلی شرک و بت پرستی بود. به طوری که به جن، ارواح، اجرام آسمانی، بت های چوبی، سنگی و فلزی اعتقاد داشتند و آنها را می پرستیدند و شمار بت های آنها به عدد 360 می رسید.

به هنگام ظهور اسلام 360 بت داخل کعبه و دهها بت نیز بین صفا و مروه نصب شده بود وتا زمان فتح مکه پا بر جا بود که به دست رسول خدا و امام علی(ع) نابود شدند.

بت هایی به شکل انسان می تراشیدند که نامش ((صنم)) بود و بت های بدون شکل خاص نام ((وثن)) داشتند مانند سنگ های مقدس و برخی خانه ها و درختان.

علل گرایش به بت پرستی

الف) سنگ های مقدس حرم

بنا بر نقل ابن کلبی، نسب شناس معروف، هر مسافری که از مکه خارج می شد سنگی از سنگ های حرم  را همراه خویش بر می گرفت و در مسیر هر جا توقف می کرد آن را بر زمین می نهاد و گرد آن طواف می کرد، همانگونه که بر کعبه طواف می کرد و رفته رفته این سنگ ها مورد پرسـتــش قرار می گرفت.

ب) عمروبن لحی خزاعی

در روایات تاریخی نقل شده است که وی از شامات بـتـی به نـام ((هبل )) به مکه آورد و مردم را دعوت به پرستش آن نمود.

ج) منزه کردن خدا

گفته شده است اساس بت پرستی ناشی از تنزیهی بوده که علمای سلف برای خدا قایل شده اند. آنها خدا را از هر چیزی منزه می کرده اند و برای مردم بتهایی قرار داده و آن  بت ها را با پرده می پوشاندند و با سجود خود در مقابل آنها می خواستند از خدایی که بر آنها غایب است یـاد کـنـنـد.

د) مجسمه های یاد بود

بت پرستی از هنگامی آغاز شد که مردم برای مردگان خود مجسمه ای یادبود می ساخته و آن را محترم می شمردند.

هـ) رقابت و اختلافات سیاسی اقوام

هر قبیله ای خدای مخصوص به خود را داشتند و حاضر نبودند خدای قبیله ی دیگر را بپرستند.

و) جهالت و نادانی

قرآن کریم بت پرستی مردم را ناشی از جـهالـت ونـادانـی می داند زیرا در واقع این جـهالـت بود که سبب رخنه عـقایـد شـرک آلـود در جهان می شد.

مسیحیت :

از قرآن کریم ونیز از تاریخ استفاده می شود که برخی از مردم جزیرة العرب مانند ((نجران، غسان، حیره و برخی افراد در قبایل ربیعه، قضاعه و بنی تغلب و نیز در یمن، به ویژه در عصر حاکمیت حبشیان و نیز در شهر های رصافه، دومة الجندل، تیماء واُبُـلّه)) مسیحی بوده اند.

امپراطوری روم همواره در پی فرصت بود تا بر بخشی از مناطق شبه جزیره که ازلحاظ استراتژیکی و سوق الـجـیـشـی برای مقابله با دولت ساسانیان مناسب بود از طریق اقدام نظامی ویا فرهنگی تسـلـط یـابـد و چون بسیاری از اقدامات نظامی او به نتیجه نرسید، کوشید تا از طریق اشاعه ی مسیحیت جای پایی در این مناطق باز کند.

اولین گام را امپراطور ((کـنـسـتـانـتـیـن)) برداشت و در سال 356 میلادی هیـأتی مسیحی به ریاست ((تـئـوفیـلـیـوس)) به سوی جنوب جزیرة العرب؛ یمن اعزام داشت. این هیـأت کلیساهایی در ((عدن)) (سرزمین حمیریان) ساخت که معروفترین آنها ((کعبه ی نجران))  بود. مردم نجران در سال 500 میلادی به وسیله ی ((فـیـلمـون قـدّیـس)) با مسیحیت آشنا شدند. این منطقه از مهمترین پایگاه های مسیحیت به هنگام ظهور اسلام بوده است.

یهودیت

یهودیان در زمان بعثت به طور نیمه گسترده ای در جزیرة العرب حضور داشتند و از قرآن استفاده می شود که حضور آنها در یثرب بیشتر از مناطق دیگر بوده، چنانکه کتب تاریخی نیز به این مطلب اذعان دارند.

علت گسترش نیافتن یهودیت در میان اعراب :

الف) نژاد پرستی یهودیان

ب) آنها به لحاظ فکری و عملی آن اندازه قوی نبودند تا جاذبه ای در مردم برای پیوستن به خود ایجاد کنند.

چنانکه قرآن کریم در مورد وضع دینی یهودیان میفرماید: ((یهودیان کسانی هستند که به خاطر منافع شخصی، شرایع خود را کنار گذاشته؛ به بعضی عمل می کنند وبه بعضی عمل نمی کنند.))

و در کل از نظر قرآن کریم یهودیان در پـایـبـنـدی و متابعت از آیین خود دچار ضعف وناتوانی بودند. همین امر سبب نگرویدن اعـراب به یـهودیـت می شـد.

علت مهاجرت یهودیان به جزیرة العرب :

الف) ترس از مجازات و دشمنی نصرانیهای روم

ب) آگاهی از ظهور پیامبری در حجاز وتعقیب و جستجوی نشانه های او در یثرب

ج) حملات ((بخت النصر)) به سرزمین های اردن، مصر و فلسطین سبب شد بسیاری از یهودیان به اسارت گرفته شوند ودر نهایت منجر به پراکنده شدن این قوم گشت، از این رو عده ای از یهودیان به(( حـجـاز، وادی الـقـری و یـثـرب)) و مکان های دیگر رفته وساکن شدند.

د) تخریب معابد یهودیان توسط قیصر روم ((تـیـتـوس)) وحملات متعدد قیصرها علیه آنان سبب شد از سال 132 میلادی تعداد بیشتری فرار کنند لذا برخی به حـجـاز وبرخی به یـثـرب رفتند.

هـ) رهایی از تسلط رومیان و یافتن جای امنی برای زندگی به ویژه پس از تصرف فـلـسـطـیـن توسط رومیان - در قرن پنجم میلادی بار دیگر سبب شد عده ای از یهودیان به یثرب هجرت نمایند.

حنیف

هیچ گاه ((حنیف)) به عنوان دین در جامعه ای مطرح نبوده، ولی با توجه به اینکه قرآن کریم دین ابراهیم(ع) را اینگونه وصف می کند: (( ما کان ابراهیم یهودیاً ولا نصرانیاً و لکن کان حنیفاً مسلماً و ما کان من المشرکین)) از این رو کسانی را که پیرو ابـراهـیـم (ع) بوده اند را  (( حنیف یا حنفاء )) خوانده اند.

حنفاء با تعقل و رأی و نظر خود از پرستش بتها و سایر خـدایـان خودداری کرده، برای آنـهـا قربـانـی نمی کرده و از گوشت آن قربانیها نیز نمی خوردند. آنها از عادات بد جاهلی دور بوده وبه نکـوهـش بت پرستان می پرداختند، اعتکاف می کردند و حج ابراهیمی انجام می دادند.

آباء و اجداد رسول خدا(ص) همگی بر این آیین بودند.

معنای حنیف

الف) از ابن عباس نقل است که منظور از حنیف، حج بـیـت الـلّـه الـحـرام است.

ب) از حسن بصری و مـجـاهـد نـقـل شـده که حـنـیـف کسی است که از حـق متابعت می کند.

ج) مرحوم طبری مفسر بزرگ می گوید: حنیف به معنای مستـقـیـم و میل به مبانی  حضرت ابراهیم (ع) و رهایی از یهودیت و نصرانیت است، این معنا را قـرآن نیز تأیید می کند.

صابئین

صابیها خود را پیرو حـضـرت یـحـیـی (ع) و صاحب کتاب (( کنزی، ربّا )) یا (( کنزی سدره )) ( به معنای گنج فراوان ) می دانند. اسـم این قـوم سـه مـرتـبـه در قرآن کـریم آمده است. با استناد به قرآن می توان گفت این قوم در عصر ظهور اسلام قومی مشهور و دارای جمعیتی قابل توجه بوده اند که مورد اعتنای قرآن قرار گرفته و در ردیف یهود و نصاری شمرده شده اند.

زرتشت

در جزیرة العرب افرادی به صورت پراکنده پیرو (( دین زرتشت )) بوده اند که این افراد بیشتر در یمن، عمان، بحرین و در مناطق حیره به سبب نزدیکی به ایران، سکونت داشته اند و نیز گفته اند ایرانیان زرتشتی در ساحل دریای عمان و عربستان زندگی می کردند و نیز در قسمتی از یمن و جاهای دیگری که مورد نفوذ ایرانیان بوده است.

ادامه دارد...
نوشته شده توسط یوسف حبیبیان در سه شنبه 2 اسفند 1390 و ساعت 17:36
ویرایش شده در - ساعت -
 تاریخ اسلام ... تاریخ اسلام ,

دراین قسمت  از وبلاگ قصد داریم تاریخ اسلام و حوادث رخ داده درتاریخ شبه جزیره عربستان را از زمان قبل از میلاد حضرت رسول(ص) تا زمان امامت امامان معصوم علیهم السلام بیان نموده و این حوادث را مورد بحث و بررسی قرار دهیم و با بیان حقیقت حوادث تاریخی از کتب ومراجع معتبر به برخی سوالات و شبهات تاریخی پاسخ دهیم. باامید به اینکه مطالبی که دراین بخش ارائه می شود مورد توجه شما خوانندگان محترم قرارگرفته و به سوالات شما عزیزان پاسخ داده شود.

شبه جزیره عربستان از نظر جغرافیایی:

شبه جزیره ی بزرگ عربستان با مساحتی حدود سه میلیون کیلومتر مربع در قسمت انتهایی جنوب غربی قاره آسیا قرار دارد. حدودا یک سوم این شبه جزیره را صحرا های لم یزرعی تشکیل می دهد که از شمال به جنوب امتداد یافته و به سه بخش ((نفود، دهنا و ربع الخالی)) تقسیم شده است:

صحرای نفود (بادیه سماوه) که در شمال واقع شده هفتاد هزار کیلومتر مساحت دارد و مرکب از تپه های شن سفید و سرخ است. صحرای دهنا درمیان صحرای نفود وصحرای ربع الخالی واقع شده است. صحرای ربع الخالی در جنوب صحرای دهنا قرار دارد و در نیم قرن گذشته از هر گونه تمدن بشری و آبادانی تهی بوده اما در حال حاضر به دلیل اکتشافات منابع فراوان نفت اهمیت زیادی یافته است.

شبه جزیره ی عربستان به 5 منطقه قابل تقسیم است:

حجاز، تهامه، نجد، یمن و عروض.

این شبه جزیره ازسمت جنوب، غرب و قسمت اعظم شرق با دریای سرخ، خلیج عدن، اقیانوس هند،دریای عمان و خلیج فارس هم مرز بوده و تنها از سمت شمال در جوار دو امپراطوری بزرگ فارس و روم قرار داشت.

وضعیت ایران در عصر ظهور اسلام

امپراطوری فارس در عصر ظهور اسلام یکی از قدرت های بزرگ جهان، با جمعیتی بالغ بر 140 میلیون نفر و در موقعیت ترانزیتی میان شرق و غرب جهان بود ووزنه ی قابل توجهی در سیاست جهانی به شمار می رفت. نو ع حکومت آن مانند اکثریت ممالک آن روز پادشاهی، موروثی و کاملا استبدادی بود.

تخت وتاج سلطنت فارس در عصر ظهور اسلام در اختیار((خسرو پرویز)) بود.

عمده نقطه ضعف حکومت ایران استبداد و حکومت فرد بر اجتماع بود. شاهان مستبد ساسانی اجازه نمی دادند جز اراده ی خودشان اراده ی کس دیگری بر جامعه حاکم گردد.

از زشت ترین مشخصه های آن جامعه وجود تبعیض، طبقات و امتیازات خاص ومحروم کردن کردن انسان ها از رشد و تعالی و مواهب اجتماعی بود.

در زمان ساسانیان دین رسمی و عمومی ملت ایران، آیین زرتشتی بود و سلطنت ساسانیان بر پشتیبانی موبدان قرار گرفته بود زیرا سر سلسله ساسانیان((اردشیر بابکان)) موبد زاده بود و به یاری روحانیان به سلطنت رسیده بود. بدین ترتیب، دین زرتشتی، آیین درباری بود. موبدان با تمام قدرت خود می کوشیدند که طبقات محروم و زحمتکش جامعه را آرام نگه دارند و از طرفی فشار و اختیارات نا محدود موبدان مردم را از آیین زرتشتی گریزان کرده بود. مردم می خواستند دینی غیر از دین اشراف برای خود بیابند.

آیین مسیحیت رفته رفته رواجی تمام یافته و دین زرتشت را در بین طبقات دردمند و حتی در بین اشراف پس می زد، به طوری که  بعضی گفته اند: اگر اسلام در آن روزگار به ایران راه نمی یافت شاید کلیسا، آتشکده ها را ویران می کرد.

از آنجایی که مکتب زرتشت ابزار توجیه ظلم وستم حاکمان مستبد شده بود ونیز از شکل معقول و فطری خود به وضعی خرافی و میان تهی در آمده بود، توده ی مردم از آن دلزده شده بودند و به دنبال فرصتی مناسب برای دست کشیدن از آن بودند؛ این فرصت طلایی را اسلام برای مردم فراهم نمود.

ادامه دارد...


نوشته شده توسط یوسف حبیبیان در شنبه 1 بهمن 1390 و ساعت 04:51
ویرایش شده در - ساعت -
 نوشته های پیشین
+ سلام بر شهدا
+ سلام بر شهدا
+ سلام بر شهدا
+ سلام بر شهدا
+ سلام بر شهدا
+ سلام بر شهدا
+ سلام بر شهدا
+ پای استاد 5

صفحات :
جستجوی گوگل